ئەم لاپەڕەیە ڕەشنووسە بۆ پێداچوونەوەی پارێزەر، و لە نەخشەی ماڵپەڕدا نییە.
دوایین پێداچوونەوە: تشرینی یەکەمی 2026. پێداچوونەوەی یاسایی: عوسمان ئەلجوبووری.
دامەزراندنی کۆمپانیا لە عێراق بە یاسای کۆمپانیاکان ژمارە 21ی ساڵی 1997 و هەموارەکانیەتی، لەوانە هەموارەکانی 2004 و یاسای ژمارە 17ی ساڵی 2019. لە عێراقی فیدراڵدا تۆمار لەلای تۆماری کۆمپانیاکانە لە وەزارەتی بازرگانی. لە هەرێمی کوردستان لەلای بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی تۆماری کۆمپانیایە لە وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی. کۆمپانیا یارمەتی دامەزرێنەرانی عێراقی و بیانی دەدات لە هەڵبژاردنی جۆر، ئامادەکردنی گرێبەست، تۆمار، و هەمواری دواتر.
خزمەتگوزاری
- هەڵبژاردنی شێوەی یاسایی گونجاو.
- ئامادەکردنی گرێبەستی کۆمپانیا و بەڵگەنامەکانی دامەزراندن.
- بەدواداچوونی تۆمار لە بەغدا یان لە هەرێمی کوردستان.
- هەمواری گرێبەست، زیادکردنی سەرمایە، و دانانی بەڕێوەبەری ڕاسپێردراو.
- تۆماری لقەکانی کۆمپانیای بیانی.
پرسیارەکان
مادەی 6 جۆرە سەرەکییەکان دادەنێت. کۆمپانیای پشک: لایەنی کەم پێنج ئەندام؛ پشکەکان بۆ بەشداریی گشتی پێشکەش دەکرێن، و بەرپرسیارێتیی هەر پشکدارێک لە چوارچێوەی بەهای ناوی پشکەکانیدایە. کۆمپانیای بەرپرسیارێتیی سنووردار: زیاتر لە 25 ئەندام نییە، و دەتوانێت بە خاوەنێکی تاک دامەزرێت (مادەی 4). هاوبەشیی گشتی: لە دوو تا 25 هاوبەش، بەرپرسیارێتییەکەیان کەسی و بێ سنوور و هاوبەشە. دامەزراوەی تاک: کەسێکی سروشتیی تاک، بەرپرسیارێتییەکەی کەسی و بێ سنوورە.
کەمترین سەرمایە بەپێی مادەی 28 هەموارکراو بە یاسای ژمارە 17ی ساڵی 2019: 2 ملیۆن دینار بۆ کۆمپانیای پشک، 1 ملیۆن بۆ بەرپرسیارێتیی سنووردار، و 500,000 بۆ کۆمپانیاکانی تر. ئەنجومەنی وەزیران دەتوانێت ئەم بڕانە بگۆڕێت، بۆیە بڕی بەرکار لە کاتی دامەزراندندا دەپشکنرێت.
داوا لەگەڵ گرێبەستی کۆمپانیا و بڕوانامەی بانکی دەدرێت کە دانانی سەرمایەی داواکراو دەسەلمێنێت، و بۆ کۆمپانیای پشک لێکۆڵینەوەیەکی جدوی ئابووری و تەکنیکی (مادەی 17 هەموارکراوی 2019).
تۆمار لە ماوەی دە ڕۆژ لە وەرگرتنی داواکەوە ڕەزامەندی یان ڕەتکردنەوە ڕادەگەیەنێت، و بڕوانامەی دامەزراندن لە کاتی ڕەزامەندیدا دەردەچێت، جگە لە کۆمپانیای پشک (مادەی 19). کەسایەتیی یاسایی لە بەرواری بڕوانامەکەوە دەست پێ دەکات (مادەی 22). لە پراکتیکدا کاتەکە بە تەواوی بەڵگەنامەکانەوە بەندە.
بەڵێ. لە تەمموزی 2026 وەزارەتی بازرگانی دەستپێکردنی تۆماری تەواوی ئینتەرنێتی ڕاگەیاند، لە ڕێگەی بەستەرەکەی بەشەکە (tasjeel.mot.gov.iq). لە هەرێمی کوردستان دەروازەیەکی جیایە (business.digital.gov.krd)، لەگەڵ سەردانێک بۆ پشتڕاستکردنەوەی بەڵگەی ئەسڵی و وەرگرتنی بڕوانامە.
کرێی حکومەت بەپێی جۆر و سەرمایە و تێچووی بڵاوکردنەوە دەگۆڕێت. کرێی بەرکار لە کاتی پێشکەشکردندا دەپشکنرێت و پشت بە ژمارەی کۆن نابەسترێت.
لقی کۆمپانیای بیانی بە ڕێسای لقەکانی کۆمپانیای بیانی ژمارە 2ی ساڵی 2017 هەموارکراو ڕێک دەخرێت. کۆمپانیایەکی بیانی کە لایەنی کەم ساڵێک دامەزرابێت دەتوانێت لقێک بکاتەوە دوای پێشکەشکردنی بەڵگەنامەی وەرگێڕدراو بۆ عەرەبی و پشتڕاستکراو، لەوانە گرێبەستی دامەزراندن، بڕوانامەی تۆماری ئێستا، لیستی ئەندامانی ئەنجومەنی بەڕێوەبردن یان بەڕێوەبەری ڕاسپێردراو و واژووکەرە ڕێگەپێدراوەکان، بەڵگەی دەسەڵاتی بەڕێوەبەری لق کە دەبێت بە کردەوە لە عێراق نیشتەجێ بێت، حساباتی کۆتایی ساڵی دارایی پێشوو، و پەیمانی ئامادەکراوی تۆمار (مادەی 2). کۆمپانیایەک کە لە عێراق بەپێی یاسای کۆمپانیاکان دامەزرێت کۆمپانیایەکی عێراقییە (مادەی 23). دامەزراندنی کرێکار لە لق یان کۆمپانیا، لەوانە کرێکاری بیانی، بە یاسای کاری ژمارە 37ی ساڵی 2015ە. سەیری یاسای کار بکە. ڕێژەی کرێکاری بیانی 80% عێراقی و 20% بیانییە بەپێی بڕیارێکی ئەنجومەنی وەزیران لە ساڵی 2024، و هیچ سەقفێکی 50% بۆ کرێکاری بیانی نییە.
لە بەغدا تۆمار لەلای تۆماری فیدراڵییە. لە هەرێمی کوردستان لەلای بەڕێوەبەرایەتیی گشتی لە هەولێر و بەڕێوەبەرایەتییەکانی هەولێر و سلێمانی و دهۆکە، لە ڕێگەی دەروازەی هەرێم. بەڵگەنامە و کرێ دەتوانن جیاواز بن.
بەڵێ. یاسای ژمارە 17ی ساڵی 2019 دەقەکانی کۆمپانیای قابضەی زیاد کرد (مادەی 7 دووبارە). کۆمپانیای قابضە کۆمپانیایەکی پشک یان سنووردارە کە کۆنتڕۆڵی یەک کۆمپانیا یان زیاتر دەکات لە کۆمپانیاکانی پشک یان سنوورداری لاوەکی: یان بە خاوەندارێتیی زیاتر لە نیوەی سەرمایە و کۆنتڕۆڵی بەڕێوەبردنیان، یان، بۆ کۆمپانیاکانی پشک، بە کۆنتڕۆڵی ئەنجومەنی بەڕێوەبردنیان. دەبێت وشەی «القابضة» لە ناویدا بێت، قەدەغەیە کۆمپانیای لاوەکی پشک لە کۆمپانیای قابضەدا هەبێت، و کۆمپانیای قابضە لە کۆتایی هەر ساڵێکی دارایی تەرازوویەکی یەکگرتوو ئامادە دەکات.