Bu sayfa avukat incelemesi için bir taslaktır ve site haritasında yer almaz.
Bu yazı genel bilgidir, hukuki görüş değildir. Yazar: Othman Al-Juboori, Iraklı avukat, Irak iş hukuku uzmanı. Hukuk Ekim 2026 itibarıyladır ve federal Irak’a uygulanır.
30 Mart 2026’da Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı, yabancı işçilerin getirilmesi, çalıştırılması ve çalışma izinlerine ilişkin 2026 tarihli 1 sayılı Talimatı yayımladı (Resmî Gazete No. 4863). Talimat, 1987 tarihli 18 sayılı Talimatın yerini alır. Çerçeve, 2015 tarihli 37 sayılı İş Kanunu’nun 30–36. maddeleri ile yeni Talimatın koşullarıdır.
Çerçeve
İş Kanunu yabancıların Irak’ta çalışmasını düzenler (madde 2). Yabancı işçi, Irak uyruklu olmayan ve Irak’ta kendi hesabına değil işçi olarak çalışan veya çalışmak isteyen gerçek kişidir (madde 1/Yirmi üçüncü).
- İzinsiz iş yoktur. Kamu kurumları ve işverenler, Bakanlığın verdiği çalışma izni olmadan yabancı işçiyi hiçbir sıfatla çalıştıramaz (madde 30). İşçi izin çıkmadan işe başlayamaz (madde 31).
- Dönüş: İşveren işçiyi kendi gideriyle getirdiyse, işçi sözleşmenin bitiminden önce hukuka aykırı sebeple ayrılmadıkça dönüş biletini karşılar. Ölümde aile isterse cenazenin hazırlanması ve nakli işverene aittir (madde 32).
- İşini kaybetmek tek başına düzensiz durum yaratmaz ve tek başına ikamet veya çalışma izninin geri alınmasına yol açmaz; işçi Irak hukukunu ihlal etmişse bu kural değişir (madde 34).
- Ceza: Yabancı işçiler bölümünün ihlali, asgari günlük ücretin üç katı ile asgari aylık ücretin üç katı arasında para cezasıdır (madde 36).
İş Kanunu Iraklı–yabancı oranını kendisi koymaz. Kanun yürürlüğe girdiğinden beri değiştirilmemiştir. Uygulamadaki tek değişiklik, iş mahkemelerinin oluşumuna ilişkin Federal Yüksek Mahkeme’nin 2021 tarihli 67 sayılı kararıdır (madde 165). Birinci değişiklik tasarısının ilk okuması 25 Temmuz 2026’dadır ve Ekim 2026 itibarıyla kanun değildir.
2026 tarihli 1 sayılı Talimat
Talimat 30 Mart 2026’da 4863 sayılı Gazete’de yayımlandı ve yayım gününden uygulanır (madde 13). 1987 tarihli 18 sayılı Talimatı yürürlükten kaldırır (madde 12).
Başvuru Çalışma ve Meslekî Eğitim Dairesine yapılır. Koşullar (madde 2): 2017 tarihli 76 sayılı Yabancıların İkameti Kanunu’na göre hukuka uygun giriş ve ikamet; açık ihlal bulunmadığının doğrulanması; işgücü piyasası testi, yani iş arayan veri tabanında koşulları karşılayan adayın olmaması ya da istihdam dairelerinin işverenin istemini kaydettikten sonra 15 gün içinde özür belgesi vermesi; sağlık belgesi; nitelikli işçi için deneyim veya mezuniyet belgesi; ücret ödeme gücünün kanıtı; ev hizmetinde Daire onayı olmadan hanede ikiden fazla yabancı işçi olmaması; mesleğin değiştirilmeyeceğine dair taahhüt; gerekli onay olmadan işveren değiştirmemek.
Komiteler üç veya daha fazla yabancı işçi isteyen projeyi inceler (madde 3). İzin bir yıllıktır ve her yıl yenilenir; yenileme istemi işveren aracılığıyla sürenin bitiminden önceki son ayda verilir (madde 5). İşçi izinden önce işe başlayamaz (madde 4). İşçi Irak dışındaysa işveren, girişten itibaren 30 gün içinde izni tamamlamak üzere daireye gider. Sözleşme Arapça ve İngilizce ya da işçinin ana dilinde yapılır (madde 9). Teknik ve uzmanlık projelerinde yabancı işçi bir veya daha çok Iraklı işçiyi eğiteceğine söz verir. İznin geri alınması madde 10’dadır; yanlış bilgi, ölüm, sözleşmenin bitmesi, projenin kapanması, hukuki sebep olmaksızın art arda 10 gün veya aralıklı 30 gün devamsızlık ve izin verilen meslek dışında çalışma buna dâhildir.
İşgücü oranı
Yabancı işçi oranı %80 Iraklı ve %20 yabancıdır.
- 2024 Bakanlar Kurulu kararı: en az %80 Iraklı işçi. 2024’te Bakanlar Kurulu, özel sektör şirketleri ile Petrol Bakanlığıyla sözleşmeli şirketlerin en az %80 Iraklı personel çalıştırmasına karar verdi. Çalışma Bakanlığı Aralık 2025’te her yabancı işçi için dört Iraklı işçi istediğini açıkladı. Eylül 2026’da Bakanlık yetkilileri projelerin %80 Iraklı ve yalnız %20 yabancı işçi çalıştıracağını söyledi. Kararın yayımlanmış metnini görmedik. Uygulayıcılar bunu 2024 tarihli 24832 sayılı Karar olarak anar. Planlanacak oran, her dört Iraklı işçiye en çok bir yabancı işçidir.
- 2009 tarihli 2 sayılı Yatırım Yönetmeliği: yerel işçi en az %50. Yatırım izni verilirken Ulusal Yatırım Komisyonu, yerel işgücünün projenin toplam işgücünün %50’sinden az olmamasını dikkate alır (madde 30/Birinci). Bu kural durur. Yabancı işçi tavanı değildir.
- Yabancı işçiler için %50 tavan yoktur. Ne İş Kanunu ne de bu metinler üçte iki Iraklı, üçte bir yabancı oranı koyar.
- İş Kanunu’nun 71. maddesindeki gündüz fazla mesai için %50 ek, bir ücret kuralıdır ve olduğu gibi durur. Yabancı işçi tavanı değildir.
Harç ve sosyal güvenlik
Talimat izin harcının tutarını yazmaz; işveren başvuru sırasında yürürlükteki tutarı daireden doğrular. Ayrı olarak, 2023 tarihli 18 sayılı Kanun Irak’a giren her yabancı işçi için işverene 2.000.000 dinar çalışma harcı yükler (madde 106/Birinci). İşveren kendi payını öder (ücret ve ödeneklerin %12’si, petrol ve hidrokarbon işinde %25). Yabancı işçi için, Devletin Iraklı işçi adına ödediği %8 payı da üstlenir (madde 14/İkinci). Yabancı işçiler işsizlik ödeneğinin dışındadır (madde 68).
Kürdistan Bölgesi
Bölge 1987 tarihli 71 sayılı İş Kanunu’nu uygular; federal 2015 tarihli 37 sayılı Kanun orada kabul edilmemiştir. 2026 tarihli 1 sayılı Talimat federaldir. Bölgedeki izinler Kürdistan Bölge Hükümetinin Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığınca verilir. 2022 tarihli 172 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine göre işgücünün en az %75’i yerel olmalı, yabancı payı en çok %25 olmalıdır.
Şirketin sitesi her zaman https://www.al-taswia.com adresidir.